KARAPINAR TİCARET BORSASI ALIM SATIM YÖNETMELİĞİ

Amaç

Madde 1- 5174 sayılı Kanunun 48 inci maddesine istinaden hazırlanan bu yönetmeliğin amacı; Karapınar Ticaret Borsası’nda uygulanacak alım satım usulleri, çeşitleri, şekilleri ile teslim tesellüm ve tediye esasları hakkındaki genel kaideleri belirtmektir.

Deyimler

Madde 2- Bu yönetmelikte geçen Borsa deyimi, Karapınar Ticaret Borsası’nı ifade eder.

Kapsam

Madde 3- Ticaret Borsalarına Tabi Maddeler ve Bu Maddelerin Alım veya Satımlarının Tescili Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydıyla Karapınar Ticaret Borsası’nda yapılacak alım satımlarda bu yönetmelik hükümleri uygulanır.

Borsaya Dahil Maddeler ve En Az Miktarlar

Madde 4- Borsaya dahil edilmiş bulunan maddeler ve bunların borsada muamele görecek en az miktarları borsa tarafından ilan edilir.

Alım Satım Yeri

Madde 5- Borsaya dahil edilmiş bulunan maddelerin asgari miktarları ve bunlar üzerindeki miktarların çalışma alanı içindeki her türlü alım veya satımları borsada veya borsa yeri olarak kabul olunan mahallerde yapılır.

İstisna

Madde 6- Artırma, Eksiltme ve Kanununa tabi daire ve müesseselerin, borsa içinde alınıp satılması mecburi olan maddeler üzerindeki alım ve satımları, yetkili mercilere tayin edilen mahallerde yapılabilir. Ancak bu gibi daire veya müesseselerin alıcı veya satıcıları, artırma veya eksiltmenin ihalesine ait mukavelenin ita amiri tarafından imza edilerek tamamlanmasından sonra muameleyi derhal borsaya tescil ettirmek zorundadırlar.

Madde 7- Borsaya dahil edilen maddelerden, borsa dışında alınıp satılmasına müsaade edilen maddeler 5174 sayılı Kanunun 45 inci maddesine göre belirlenir.

Tescil

Madde 8- Borsaca gösterilen yerlerde yapılan işlemler aynı gün, borsa dışında alınıp satılmasına müsaade edilen maddelere ait işlemler en geç otuz gün içinde tescil ettirilir. Geçerli bir neden olmaksızın belirtilen sürelerde tescil zorunluluğunun yerine getirilmemesi durumunda, tescil ücreti yüzde elli fazlasıyla tahsil olunur.

Borsada İş Yapanlar

Madde 9- Borsada yalnız, kayıtlı olanların kendileri, borsa komisyoncusu, ajan ve simsarları ile kayıtlı olmayan müstahsil ve amilleri alım satım yapabilirler.

Ziyaretçi ve Yardımcılar

Madde 10- Borsa Satış Salonuna satış saatlerinde yalnız, borsada alım satım yapabilecek olanlarla vazifeliler girebilir. Bunlar dışında kalanların (Ziyaretçi ve borsada iş yapanların yardımcılarının) satış süresince salona girebilmeleri için Borsa Genel Sekreterliğinden izin almaları şarttır.

Giriş Kartı

Madde 11- Borsa satış salonuna girebilecek olanlara Borsa Genel Sekreterliğince özel bir kart verilir.

Borsadaki kayıtlarına istinaden üyelere üye kartı, müstahsil ve amillere ise, bu sıfatlarını tevsik etmek şartıyla, müstahsil kartları, ziyaretçilere de ziyaretçi kartı verilir.

Borsa Salonuna Giriş

Madde 12- Borsa muamelelerinin başlamasından önce salona girilmesi, kapanışından sonra da salonun terk edilmesi esastır.

Salon Disiplini

Madde 13- Borsada yüksek sesle konuşmak, gürültü etmek huzur ve sukûnu bozacak hareketlerde bulunmak, görevlilerin işlerine müdahale etmek, alım satıma fesat karıştırmak, borsada iş yapmaya yetkili olmadıkları halde alım satıma iştirak etmek yasaktır.

Bu yasaklara riayet etmeyenler, borsada iş yapmaya yetkili değişik kimselerden ise, haklarında 5174 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi ve bununla ilgili yönetmelik hükümleri gereğince işlem yapılır. Ziyaretçi veya üye olmayanlar borsadan dışarı çıkartılırlar.

Alım Satım Gün ve Saati

Madde 14- Borsa Satış Salonunun ve borsa yeri olarak kabul edilen mahallerin alım satıma açık olduğu günler ve bu günlerde yapılacak muamelelerin açılış ve kapanış saatleri borsa tarafından belirlenir.

Satış Sırası

Madde 15- Borsa Satış Salonunda ve borsa yeri olarak kabul olunan diğer mahallerde, maddelerin hangi sıraya göre satışa arz edileceği borsa tarafından belirlenir.

Satış Saati ve Sırasında Değişiklik

Madde 16- Borsada muamelelerin açılış ve kapanış saatleri ile maddelerin satışa arz sıraları, mevsimlere göre ve gerektiğinde Genel Sekreterlikçe her zaman değiştirilebilir.

Bu nevi değişiklikler uygun görülecek araçlarla ilgililere duyurulur. Ayrıca borsa binası girişi ile Borsa yerine asılmak suretiyle ilan olunur.

Alım Satım Usulleri, Çeşitleri ve Şekilleri

Madde 17- Borsa muamele salonlarında alım satımlar:

a) Açık artırma (müzayede) veya
b) Karşılıklı anlaşma (pazarlık) usullerinden biri ile yapılır.

Borsaya dahil maddelerin hangilerinde hangi usulün uygulanacağı Borsaca belirlenir.

İstisna

Madde 18- Borsa salonunda alım satım yapmak isteyen Arttırma, Eksiltme ve İhale Kanununa tabi daire ve müesseseler, anılan Kanun hükümleri dahilinde muamele yapabilirler.



Açık Artırma

Madde 19- Açık artırma ile satış, satış organizasyonunda görevli Borsa Personeli veya görevlendirilecek simsar vasıtasıyla yapılır.

Karşılıklı Anlaşma

Madde 20- Karşılıklı anlaşma ile yapılacak alım satımlarda taraflar anlaşmayı bizzat yapa- bilecekleri gibi ajan veya simsar aracılığı ile de yapabilirler.

Alım Satım Çeşitleri

Madde 21- Borsadaki alım satımlar, malın teslim ve tesellüm ile bedelin tediyesi şartları bakımından,

a) Hazır muameleler
b) Avanslı muameleler
c) Kredili muameleler
d) Özel şartlı muameleler

olmak üzere 4 çeşittir.

Hazır Muameleler

Madde 22- Hazır muameleler, hazır mal üzerine bedelin peşin tediye edilmesi suretiyle yapılan alım satımlardır. Akdin yapıldığı gün malın teslim, tesellüm ve bedelin tediyesini icap ettirir.

Avanslı Muameleler

Madde 23- Avanslı muameleler, verilen avansın nispetine göre isimlendirilir. %10 avanslı, %60 avanslı veya %100 avanslı gibi.

Kredili Muameleler

Madde 24- Kredili muameleler, akdin yapıldığı tarihte malın teslim tesellüm, bedelin ise muayyen bir süre zarfında veya sonunda tediye edildiği alım satımlardır.

Özel Şartlı Muameleler

Madde 25- Malın teslim ve tesellümü ile bedelinin tediyesi hususunda yukarıdaki muameleler ve şartları dışında veya ilave şartlarla yapılan alım satımlar özel şartlı muamelelerdir.

Özel şartlı muameleler, hazır, vadeli ve kredili muamele olabilir.

Alım Satım Şekilleri

Madde 26- Borsa Satış Salonundaki alım satımlar:

a) Numune üzerine,
b) Tip tayini suretiyle,
c) Evsaf tayini suretiyle,
d) Tamamının teşhiri suretiyle,

yapılır.

Maddelere Göre Alım Satım Usulü

Madde 27- Borsa Satış Salonunda alınıp satılması mecburi olan maddelerin hangi şekilde muamele göreceği borsalarca belirlenir.

Sembolik Satışlar

Madde 28- Sembolik satışlar, müstahsil veya yetiştiriciyi, daha üstün kalitede veya daha erken mahsul yetiştirmeye teşvik etmek gayesiyle borsada özel bir tarzda yapılan ve gün fiyatı dışında tutulan muamelelerdir.

Numune Üzerine Yapılacak Alım Satımlar:

Numune Alınması

Madde 29- Numune, satış usulü ne olursa olsun, otomatik sonda ile homojen bir şekilde görevli personel tarafından alınır. Satıcıya ve ürüne ait gerekli bilgiler ile tahmini ürün miktarı İlk Tescil Pusulasına yazılır.

Numune Sorumluluğu

Madde 30- Numunenin esas partiyi temsil etmesinden satıcı sorumludur.

Numune Miktarları

Madde 31- Numune miktarları, maddelere göre, esas partinin vasıfları hususunda ilk bakışta bir fikir verebilecek asgari miktarın iki mislinden az olamaz.

Borsa maddelerine göre, numune miktarları borsaca tayin edilir.

Bu miktarlardan az olan numune kabul olunmaz. Ancak cüzi noksanlığın kabulü, borsanın taktirine bağlıdır.

Numune Kabı

Madde 32- Borsaya tevdi edilecek numunelerin konulacağı kapların şekli, ebadı ve sair hususları borsaca belirlenir. Bu hususta gerektiğinde yönetim kurulunca her zaman değişiklik yapılabilir.

Numunenin Muhafazası

Madde 33- Tevdi olunacak numunelerin borsada kalacak kısmının, her muamele için ürünün alıcıya teslimine kadar muhafaza olunması şarttır.

Bu müddetler, alım satım çeşidine göre borsaca tayin edilir. Müddetler gerektiğinde, Yönetim Kurulunca değiştirilebilir.

Numunenin Ne Yapılacağı

Madde 34- Borsada kalan numuneler muhafaza müddeti sonunda belirli aralıklarla satılır ve borsaya gelir kaydedilir.

Numune Üzerine Açık Arttırma İle Yapılan Alım Satımlar

Madde 35- Numune üzerine açık arttırma ile yapılacak alım satımlarda satıcının veya vazifelendireceği kimsenin, satılacak malın numunesini borsaya getirerek ilgili memura teslim etmesi şarttır.

Numunenin borsaya tevdii sırasında, 11. maddede sözü geçen müstahsil belgesinin ibrazı mecburidir. Aksi halde numune kabul olunmaz ve satış yapılmaz.

Numune Kabul Süresi

Madde 36- Numunelerin kabul süresi ve yeri yönetim kurulunca belirlenir.

Madde 37- Numunenin tevdiinden sonra müşterek alım satım beyannamesinden üç nüsha hazırlanır ve mal ile alıcı ve satıcı haneleri doldurulur.

Numunenin Satışa Hazırlanması

Madde 38- Teslim alınan numuneler iki kısma bölünür, numune kabına konulur ve her birine ayrı sıra numarası verilir, parçaları; madde grubu, tipi, satış sırası ve sıra numarasına göre ayrı bölümlerde istif edilir bölümlerden biri teşhir, diğeri muhafaza bölümüdür.

Borsa Eksperi, satıcının kimliği ile ilgili hiçbir bilgisi olmadan, numunenin bulunduğu kabın numarasını analiz formuna yazarak, numunenin fiziksel ve kimyasal analizlerini yapar. Analizi yapılan numune analiz formu ile birlikte İlk Tescil Pusulalarının olduğu bölüme alınır, burada borsa personeli tarafından İlk Tescil Pusulasındaki satıcı bilgileri Analiz Formuna işlenir ve numunenin teşhir edilecek parçasına ait kaba konur veya münasip şekilde iliştirilir.

Numunenin Satışa Arzı

Madde 39- İstif edilmiş bulunan numuneler Satış Organizasyonunda görevli Borsa Personeli tarafından sıra numarasına göre satışa sunulur.

Borsa Personeli veya simsar, malın numunesini alıcılara gösterir, menşeini, miktarını ve fiyata tesir edecek diğer özelliklerini yüksek sesle alıcılara duyurur. İlk teklifi sorar ve bunu yüksek sesle ilan ederek arttırmaya başlar. Arttırma ile elde olunan en yüksek fiyata malını satmak isteyip istemediğini satıcıya sorar. Satıcının razı olması halinde, malı teşekkül eden fiyata satacağını, alıcının ismi ile beraber üç defa ilan eder. Tekrar arttıran bulunursa, arttırma aynen devam eder. Arttıran olmadığı taktirde satış tamamlanmış olur.

Alım Satımın Tamamlanması

Madde 40- Satışın yapılmasından sonra beyannamenin; alıcı, fiyat ve bedel haneleri doldurulur ve taraflara imza ettirilir.

Madde 41- Satışın yapılmasından sonra teşhir edilen numune tekrar bir kaba konularak alıcıya verilir.

Madde 42- Satıcının fiyatı kabul etmemesi halinde düzenlenmiş bulunan alım satım beyannamesi muameleye konmaz. Ancak, borsada mal satışa hazırlanmış ve sunulmuş olduğundan, yapılan her türlü hizmetler karşılığı ücretler satıcıdan tahsil olunur.

Madde 43- Satıcı tarafından da imza edilen alım satım beyannamesine tarih ve numara verilerek,
“Tescil edilmiştir” kaşesi vurulur. Fiyat, Satış Salonunda yansıtıcı ekrandan derhal ilan olunur.

Madde 44- Bu arada tescil ve istihdam edilmiş ise, Satış Organizasyonu Hizmet Bedeli veya simsar ücretleri tahakkuk ve tahsil olunarak keyfiyet beyannameye işaret edilir.

Madde 45- Alım satım beyannamelerinden borsa sureti alıkonur, alıcı ve satıcı suretleri ilgililere verilir.

Borsada kalan nüsha, Borsa Muamelat Yönetmeliğinde belirtilen esaslar dairesinde, tescil defterlerine işlenir.

Numune Üzerine Karşılıklı Anlaşma Suretiyle Yapılan Alım Satımlar

Madde 46- Borsa Satış Salonunda numune üzerine karşılıklı anlaşma suretiyle yapılan alım satımlarda, beyannameler taraflarca müştereken tanzim ve imza edilerek tescil bürosuna tevdi edilir.

Tescili müteakip fiyat, borsada derhal ilan edilir.

Numune Tevdii

Madde 47- Numune, taraflarca iki kısma ayrılır. Bir kısmını tescil sırasında borsaya, diğer bir kısmı da alıcı veya vekiline verilir.

Borsaya verilen numune bu yönetmeliğin 31. maddesinde tespit olunan asgari miktardan az olamaz.

Tip veya Evsaf Tayini Suretiyle Yapılan Alım Satımlar

Madde 48- Borsa muamele salonunda evsaf tayini suretiyle yapılacak alım satımlarda karşılıklı anlaşma veya açık arttırma usulleri uygulanır.

Malın Tamamının Teşhiri Suretiyle Yapılan Alım Satımlar

Madde 49- Borsa yeri içinde veya dışında malın tamamının teşhiri suretiyle yapılan alım satımlarda, alıcı akdin tamamlanmasından sonra, malın kalitesi hususunda herhangi bir itirazda bulunamaz.

Alım Satım Usulü

Madde 50- Borsa yerinde malın tamamının teşhiri suretiyle yapılan alım satımlarda, karşılıklı anlaşma veya açık arttırma usulleri uygulanabilir.

Hangi maddeler için hangi usulün uygulanacağı Borsa yönetim kurulunca belirlenir.

Teslim-Tesellüm ve Tediye

Madde 51- Malın teslim tesellümü ile bedelinin tediyesi, tarafların anlaşarak beyannamede belirttikleri özel şartlara bağlıdır.

Anlaşmazlıklar

Madde 52- Anlaşmazlıkların çözümünde taraflar mahkeme veya borsa tahkimini seçebilirler ve bunu beyannamede belirtirler.

Taraflar anlaşmazlığın mahkeme yoluyla çözümleneceğini açıkça belirtmemişlerse borsa tahkimi kabul edilmiş sayılır.

Cezai Hükümler

Madde 53- Bu yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında 5174 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi ile ilgili yönetmelik hükümleri gereğince cezai hükümler uygulanır.

Yürürlük

Madde 54- Bu yönetmelik hükümleri Borsa Meclisinin onayına müteakip yürürlüğe girer.

Madde 55- Bu yönetmelik hükümlerini Karapınar Ticaret Borsası yürütür.


Borsa Meclisinin 11/04/2008. tarih ve 41/3 sayılı kararı ile onaylanmıştır.